roze

Róże

Róża – Rosa

Róże to bez wątpienia najpopularniejsze rośliny ozdobne na całym świecie. Stanowią one bardzo obszerny rodzaj roślin ogrodowych. Chociaż w zasadzie wszystkie mają podobne wymagania co do warunków uprawy, to jednak istnieją liczne grupy wykazujące specyficzne, dla nich tylko charakterystyczne właściwości. Różnią się od siebie siłą wzrostu, kształtem i kolorem kwiatów. Nadają się do tworzenia rozariów (po łacinie rosarium), czyli ogrodów różanych, gdzie hodowane i eksponowane są różne gatunki róż. Sadzi się je również na większe i mniejsze rabaty, używa do tworzenia fantazyjnych zestawień z innymi roślinami. Silniej rosnące odmiany służą do obsadzania pergoli, trejaży, wolnostojących, ozdobnych podpór. Są też odmiany, które z powodzeniem można uprawiać w donicach na tarasie, czy w patio.

 W naszym gospodarstwie szkółkarskim oferujemy cztery grupy róż:

- wielkokwiatowe – dorastające do wysokości 120/150 cm, o dużych kwiatach na pojedynczych pędach

- rabatowe – dorastające do wysokości 80/100 cm, o średniej wielkości kwiatów zebranych w kiście, kwitnące z krótkim przerwami przez całe lato

- parkowe i pnące – dorastające od 2 do 4 metrów, wymagające zastosowania podpór, o średniej wielkości kwiatów zebranych w kiście

- okrywowe – dorastające do 80 cm, o drobnych, licznych kwiatkach zebranych w kiście, które kwitną aż do przymrozków.

Róże sprzedajemy w doniczkach z solidną bryłą korzeniową, która gwarantuje dobre przyjęcia. Każda sadzonka zaopatrzona jest w kolorową, poglądową etykietą. Zapewniamy czystość odmianową i szeroki wybór odmian.

Poniżej przedstawiamy ogólne warunki uprawy róż.

Stanowisko

Róże można uprawiać na terenie niemal całego ogrodu. Prawie wszystkie róże lepiej się prezentują w pełnym słońcu, wiele jednak rośnie dobrze również w miejscach umiarkowanie zacienionych. Żadna róża nie znosi silnego zacienienia. W takich miejscach krzewy chorują, wytwarzają mało kwiatów, a pędy są wybujałe.

 Ważne jest, aby wybór odpowiedniego miejsca zapewnił krzewom ochronę przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi. Kwiaty wystawione na działanie deszczy, czy wiatru szybko będą ulegały zniszczeniu.

Podłoże 

Róża dobrze rośnie i obficie kwitnie na glebach żyznych i wilgotnych. Dobrze nadają się do tego celu gleby gliniaste, ponieważ zawarta w nich glina ma znaczną zdolność zatrzymywania wody i to ma zasadnicze znaczenie dla dobrego rozwoju krzewów róż.

Najważniejszy składnik, który należy dodać do każdego typu ziemi pod róże, to substancja organiczna w postaci obornika lub kompostu. Porowata materia organiczna bogata w naturalne składniki żelujące przyczynia się do zlepiania luźnych cząstek gleb piaszczystych w zatrzymujące wodę gruzełki. Lecz, paradoksalnie, jest też cennym dodatkiem do wilgotnych, ciężkich gleb gliniastych. Dzięki niej nie stają się zbyt mokre w zimie i nie ulegają przesuszeniu w lecie. Substancja organiczna przyczynia się do tworzenia gruzełków, pomiędzy którymi powstają pory, co sprzyja utrzymaniu się równowagi powietrzno-wodnej w glebie.

Także po posadzeniu, w kolejnych latach, należy uzupełniać zawartość substancji organicznej w glebie przez ściółkowanie powierzchni wokół i pomiędzy krzewami róż warstwą kompostu o grubości 10-15 cm. Zabieg ten wykonuje się dwa razy w roku – późną jesienią oraz wczesną wiosną bezpośrednio po pierwszym dokarmianiu roślin.

Odczyn, czyli pH gleby, powinien mieścić się w przedziale 5,5 – 7,5. Przy niższym pH (wyższa kwasowość) korzystne jest zastosowanie jesienią wapna organicznego (węglanu wapniowego). Przy zbyt wysokim pH (silniejsza zasadowość) każdej wiosny należy stosować nawóz zawierający żelazo w formie chelatowej, wspomagającego wytwarzanie chlorofilu.

Nawożenie

Do optymalnego wzrostu róża potrzebuje dość dużych ilości nawozu. Do głównych składników pokarmowych roślin należą: azot (N), najważniejszy ze wszystkich, pobudzający wzrost liści, fosfor (P), wpływający na rozwój korzeni, i potas (K), mający znaczenie dla rozwoju kwiatów i owoców. W przypadku róż należy wybierać nawozy o większej zawartości tego ostatniego składnika. Najprościej kupić specjalistyczne nawozy do róż, które zaopatrzą rośliny we wszystkie potrzebne składniki. Róże nawozimy dwa razy do roku. Pierwszy raz po wiosennym cięciu, i drugi raz, wczesnym latem, gdy zaczyna więdnąć pierwszy rzut kwiatów.

Pielęgnacja

Pielęgnacja róży polega na jej ściółkowaniu, podlewaniu, cięciu i ochronie przed chorobami i szkodnikami. Wiosną i jesienią glebę wokół wszystkich róż dobrze jest wyściółkować. Najlepszą ściółką jest rozłożony nawóz koński. Może to być również obornik lub kompost, którego warstwa powinna mieć grubość, co najmniej 5 cm. Ściółkuje się zawsze glebę wilgotną.

Róże mają dość wysokie zapotrzebowanie na wodę. Nowo posadzone krzewy oraz te posadzone przy ścianach i na glebach łatwo przesychających, wymagają szczególnej uwagi. Trzeba zadbać o dostateczną ilość wilgoci w glebie przez podlewanie. Wodę najlepiej wlewać prosto pod korzeń i unikać zraszania liści. Wilgoć i ciepło to sprzyjające warunki do powstawania chorób grzybowy, a krzewy róż są na nie wrażliwe.

Cięcie róż nie jest zbyt skomplikowane. Wprawdzie różne grupy róż wymagają nieco innego sposobu cięcia, jednak zawsze przeprowadza się je zgodnie z ustalonymi zasadami. Cięcie polega na odcinaniu części roślin. Oczywiście ogranicza ono ich wielkość, lecz - co ważniejsze - pobudza pozostałe części do wzrostu. Niezależnie od tego, jak długi fragment pędu trzeba usunąć, tnie się zawsze tuż nad pąkiem, liściem, kwiatem czy pędem bocznym, a więc elementami aktywnie rosnącymi. Zapewnia to szybkie gojenie się powierzchni cięcia i zapobiega obumieraniu i wnikaniu szkodliwych organizmów. Cięcie przeprowadza się ukośnie od pąka lub innego organu, jednak nie za blisko, aby go nie uszkodzić. Bezpieczna odległość wynosi ok. 5 mm. Jeżeli to możliwe, róże parkowe i krzaczaste należy ciąć tuż nad pąkiem skierowanym na zewnątrz, zaś róże pnące o pędach wiotkich i sztywnych – tuż nad pąkiem skierowanym do góry bądź w stronę, gdzie trzeba wypełnić lukę.

Wiele kontrowersji budzi pora cięcia róż. Na ogół nie stosuje się cięcia jesiennego. Zostawienie wszystkich pędów zapewnia roślinie lepszą ochronę w razie silnych mrozów. Wiosną przycinamy pędy uszkodzone, przemarznięte, obumierające lub chore. Co dwa lub trzy lata wycina się jeden, dwa najstarsze i najgrubsze pędy, aby pobudzić prawidłowe odnawianie młodych.

Ogławianie róż polega na obcinaniu przekwitłych kwiatów. Przeprowadza się je częściowo dla porządku, lecz i dla zmniejszenia prawdopodobieństwa wystąpienia chorób. U odmian powtarzających i ciągle kwitnących ogławianie pobudza też do rozwoju nowe pąki kwiatowe i wywołuje kolejną falę kwitnienia. Nie należy stosować tego zabiegu jedynie u gatunków róż, które wytwarzają dekoracyjne owoce jesienią.

Tradycyjny sposób ogławiania róż, polega na cięciu przekwitniętego pąka kwiatowego nad pierwszym liściem złożonym z pięciu listków i silnym pąkiem zwróconym na zewnątrz, a nie nad liściem trójlistkowym.

Jesienią należy zatroszczyć się o zabezpieczenie róż przed przemarznięciem. W tym celu należy obsypać ziemią ogrodową krzew, tworząc kopczyk o wysokości około 40 cm. Wiosną, po ustaniu przymrozków, delikatnie rozgarnia się ziemię. Należy uczynić to bardzo ostrożnie, bo mogą tam już znajdować się obudzone, młode pędy, które rozpoczęły wegetację. Złamanie ich spowoduje, że róża będzie jeszcze raz próbowała wytworzyć odrost, ale będzie on już słabszy.

Róże pnące i parkowe, wspinające się na podporach, osłaniamy matami słomianymi lub innymi materiałami przepuszczającymi powietrze tak, aby rośliny osłonięte nimi nie pleśniały. Nie nadaje się do tego celu na przykład folia. Odpowiednia osłona ochroni różę przed ostrymi, zimowymi wiatrami i bezpośrednim działaniem mrozu. Wiosną, przed rozpoczęciem wegetacji, osłony usuwamy.

Ochrona róż

Sadzonkom róż nie służy nadmierna susza oraz wilgoć. Krzewy narażone są wówczas na choroby grzybowe - zwłaszcza mączniaki i czarną plamistość liści. Choroby te można skutecznie zwalczyć właściwie tylko poprzez stosowanie z umiarem chemicznych środków ochrony roślin. Spośród szkodników najbardziej dokuczają różom mszyce.

 Sadząc rośliny trzeba mieć na uwadze dostateczną cyrkulację powietrza wokół nich. Nie sadzić ich zbyć blisko siebie, a montując podporę przy ścianie zadbać o to, aby była oddalona od ściany na kilka centymetrów. Ułatwi to ich późniejszą pielęgnację i pomoże w zachowaniu ich lepszej zdrowotności.

Przestrzeganie tych prostych zasad pielęgnacji i uprawy sprawi, że róże odwdzięczą się nam pięknym wyglądem i obfitym kwitnieniem.

Tekst opracowano z wykorzystaniem literatury:

  1. Róże, Stefan Buczacki, Agencja ELIPSA, Warszawa 1997