truskawka

 Truskawka - Fragaria ananassa

Truskawka jest byliną z wieloletnim systemem korzeniowym i krótkimi pędami nadziemnymi. Każdego roku system korzeniowy rośliny rozrasta się i przybywa skróconych pędów, na których powstają liście, rozłogi i kwiatostany. Owoce truskawki mają dużą wartość odżywczą i smakową.

Zawierają łatwo przyswajalne cukry, kwasy organiczne oraz sole potasu, żelaza, fosforu i wapnia, a także witaminy.

Stanowisko

Przed podsadzeniem truskawek należy starannie wybrać stanowisko. Powinno to być miejsce słoneczne, dostatecznie przewiewne, z dostępem do źródła wody. W cieniu truskawki słabiej owocują, a owoce są mniej słodkie. Jednak w suche lata, sadzonki posadzone na słonecznym miejscu, będą wymagały podlewania.

Podłoże

Truskawka dobrze rośnie i owocuje na glebach żyznych, o podłożu gliniastym lub piaszczysto-gliniastym, zasobnych w próchnicę. Nieodpowiednie jest podłoże suche, piaszczyste, żwirowate lub marglowe. Odczyn gleby powinien być zasadowy lub lekko kwaśny i wynosić od 5,0 do 6,5 pH. Ważne są też uregulowane stosunki wodne w glebie. Truskawka nie lubi ani zbyt suchego, ani zbyt mokrego podłoża. Od początku wegetacji do pełni kwitnienia woda wpływa dobrze na zawiązywanie się owoców, od kwietnia do dojrzewania owoców – na ich wielkość, a we wrześniu – na wzrost roślin i owocowanie w roku następnym. Długotrwałe opady w okresie zbirów powodują gnicie owoców. Przygotowując się do złożenia uprawy truskawek zaczynamy prace jesienią roku poprzedniego. Glebę dokładnie oczyszczamy z chwastów i przekopujemy z przekompostowanym obornikiem. Wiosną sadzimy sadzonki. Dobrą metodą jest zastosowanie czarnej agrowłókniny. Przytłumi chwasty, zatrzyma wilgoć w glebie, nagrzeje podłoże i ułatwi zbiór owoców.

Nawożenie

Do optymalnego wzrostu truskawka potrzebuje niewielkich ilości nawozu. Przed założeniem plantacji glebę wzbogacamy obornikiem lub innymi nawozami zielonymi. Najlepszymi przedplonami są zboża (szczególnie pszenica), rzepak ozimy, rzepik i gorczyca; rośliny motylkowe takie jak łubin, bobik, peluszka. W kolejnych latach wczesną wiosną podsypujemy sadzonki nawozami potasowymi w formie siarczanu. Po zbiorach stosujemy nawóz azotowy. W dowolnym terminie możemy zastosować nawóz fosforowy. Truskawki sadzone późnym latem i jesienią zasila się dopiero w następnym roku.

Pielęgnacja

Pielęgnacja truskawki polega na jej ściółkowaniu i cięciu. Wiosną, w połowie marca truskawki budzą się do życia. Zaczynają wypuszczać młode listki ze środka korony. W tym czasie usuwamy starsze, suche i chore liście, które chroniły szyjkę korzeniową sadzonek przed przemarznięciem. Wykonujemy wiosenne nawożenie. Jeżeli truskawki uprawimy bez agrowłókniny, w kwietniu delikatnie pod krzewy podsuwamy ściółkę z czystej od chwastów słomy żytniej lub pszennej. Spełni ona podobną rolę jak agrowłóknina – przytłumi chwasty, ochroni glebę przed utratą wilgoci, ułatwi zbiór owoców. W czasie kwitnienia i nawiązywani owoców dbamy o dostateczną ilość wody w glebie. Podczas owocowania należy systematycznie zbierać owoce i koniecznie usuwać nadpsute i chore, aby ograniczyć rozprzestrzenianie się chorób grzybowych. Latem z roślin macierzystych wyrastają rozłogi, tak zwane „wąsy”, które należy usuwać przy samej nasadzie liści. Osłabiają one bowiem roślinę mateczną. Na zimę zabezpieczamy sadzonki truskawek przed przemarznięciem poprzez okrycie ich przewiewnym materiałem, np. słomą albo zimową fizeliną. Plantację truskawek należy po koło 5 latach odnowić.

Dojrzewanie i zbiór truskawek

Początek wegetacji truskawki przypada zwykle na drugą połowę kwietnia. W ciągu około 20 dni od początku wzrostu liści pojawiają się kwiatostany. Większość odmian truskawki jest samopylna, ale stopień samopylności jest różny. Warto więc sadzić kilka odmian na jednej grządce. Od przekwitnienia kwiatów do zbioru owoców upływa kolejnych 20 dni. Zależnie od pory dojrzewa odmiany truskawki dzielimy na wczesne – pierwsza dekada czerwca; średnie – połowa czerwca; późne – koniec czerwca, początek lipca. Owoce zbieramy codziennie, delikatnie odrywając je z pędów. Od odmiany zależy, czy szypułka będzie łatwo odchodzić od owocu. Świeże owoce można przetrzymać w lodówce przez kilka dni. Wspaniałe są też na przetwory i do mrożenia.

Ochrona truskawki

Sadzonkom truskawek nie służy nadmierna wilgoć i nadmiar nawozu azotowego. W wilgotne lata plantacje truskawek narażone są na choroby grzybowe zwłaszcza szarą pleśń. Chorobowo zmienione części rośliny należy wycinać i usunąc z działki (nie kompostować). Truskawki często atakują też roztocza i nicienie. Szkodniki te atakują kwiaty i stożki wzrostu rośliny. Naturalnym sposobem pozbycia się ich jest sadzenie w pobliżu aksamitki. Roślina ta wabi nicienie, a przyczepione do jej korzeni giną z głodu. Dodatkowo zapach aksamitki odstrasza inne szkodniki.

Tekst opracowano z wykorzystaniem literatury:

1. Pomologia, Odmianoznawstwo Roślin Sadowniczych, praca zbiorowa pod redakcją prof. Dr. Aleksandra Rejmana Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa 1994 2. strona internetowa www.hasloogrodnicze.pl, artykuł Uprawa truskawek w polu prof. dr. hab. Edward Żurawicz, mgr Agnieszka Maszy 3. strona internetowa www.poradnikogrodniczy.pl/truskawki.php 4. Poradnik uprawy i pielęgnacji truskawek – Niewczas