borowka amerykanska

Borówka amerykańska – Vaccinium corymbosum

Borówka wysoka, zwana również, ze względu na miejsce pochodzenia, amerykańską – zadomowiła się u nas jako wyśmienity owoc świeży lub na przetwory. Wszyscy, którzy poznali smak tego owocu, chcą uprawić krzewy borówki wysokiej we własnym ogrodzie lub na działce – i warto!

Stanowisko

Borówka wysoka lubi zaciszne, ciepłe i słoneczne miejsca. Wybór stanowiska jest bardzo ważny ze względu na wiosenne przymrozki, które mogą powodować znaczne szkody podczas kwitnienia krzewów. Ze względu na chłodne lata, należy unikać zacienionych i zimnych miejsc, w których owoce nie nabiorą charakterystycznego, słodkiego smaku. Borówka wysoka ma płytki system korzeniowy, dlatego należy dbać o dostateczną wilgotność podłoża w okresie wzrostu oraz dojrzewania owoców. Polecane jest nawadnianie krzewów, Ale trzeba uważać, żeby korzenie nie były zalane wodą, bo tego borówka amerykańska bardzo nie lubi.

Podłoże

Borówka wysoka najlepiej udaje się na glebie lekkiej, ale próchnicznej, kwaśnej i ciepłej. Optymalne pH to 3,8 – 4,8. Przy pH wyższym liście przebarwiają się na jasnopomarańczowo. Przy zbyt niskim odczynie rośliny wykazują objawy chorobowe. W razie potrzeby pH można obniżyć, stosując nawożenie roślin siarczanem amonowym, który jest nawozem fizjologicznie kwaśnym. W amatorskiej uprawie zakwaszenie gleby można uzyskać przez stosowanie kwaśnego torfu lub siarki. Torf miesza się z glebą w stosunku 1:1, na głębokość 30-40 cm, a posadzone krzewy ściółkuje starymi trocinami, korą sosnową lub kompostem z liści dębowych. Zakwaszenie siarką pylistą lub granulowaną jest najprostszym sposobem przygotowania gleby pod uprawę borówki. Co najmniej na rok przed założeniem plantacji siarkę rozsiewa się na powierzchni gleby, a następnie narzędziem uprawowym miesza do głębokości 15cm. Ilość wysiewanej siarki zależy od odczynu i składu granulometrycznego gleby. Pod krzewami już rosnącymi zakwaszenie gleby siarką wykonuje się w kilku terminach, dając jednorazowe małe dawki (0,5 – 1 kg na 100 m2 ), ponieważ aktywna chemicznie siarka może wywołać uszkodzenie korzeni.

Nawożenie

Borówka wysoka należy do roślin sadowniczych o bardzo małych wymaganiach pokarmowych. Stężenie składników mineralnych w jej organizmach jest prawie o połowę niższe w porównaniu z innymi gatunkami. Do optymalnego wzrostu borówka potrzebuje dużych ilości azotu. Siarczan amonowy polecany jest na gleby o wyższym pH, bo jest fizjologicznie kwaśny. Na gleby kwaśne poleca się saletrę amonową. Polecana roczna dawka azotu to 3-5 g na 1 m2, podzieloną na 3 części. Nawozy potasowe stosujemy przed posadzeniem krzewów, w trakcie przygotowywania gleby. Dopiero od 3 roku nawozimy potasem corocznie, jesienią, rozsypując nawozy pod krzewami w pasach szerokości 1 m. Brak magnezu objawia się utratą liści. Najczęściej używany jest siarczan magnezu, który rozsypujemy podobnie jak nawozy azotowe, tylko w zasięgu korzeni rośliny. Zwykle można kupić nawozy specjalnie przeznaczone do borówki i jest to wygodny i bezpieczny sposób nawożenia. W amatorskiej uprawie można używać obornik w pełni rozłożony i wymieszany z kwaśnym torfem, który może być użyty do ściółkowania krzewów lub całych międzyrzędzi. Dobrymi nawozami organicznymi mogą być także: torf, kompost z liści dębowych, trociny, igliwie lub kora drzew iglastych.

Pielęgnacja

Pielęgnacja borówki polega na jej ściółkowaniu, cięciu i formowaniu. Ściółka organiczna jest najlepszym sposobem pielęgnacji gleby wokół krzewów borówki wysokiej. Stwarza ona najbardziej naturalne i korzystne warunki wzrostu i owocowania. Dzięki ściółce krzewy rzadziej cierpią na brak wody i składników pokarmowych. Rozkładająca się ściółka dostarcza roślinom łatwo przyswajalnych składników mineralnych i chroni glebę przed stratami wody. Ponadto ściółka utrzymuje temperaturę górnych warstw gleby w okresie wegetacji na równym poziomie, a zimą chroni system korzeniowy przed przemarznięciem. Dzięki ściółce odczyn gleby utrzymuje się przez długi czas na właściwym poziomie. Zalecane jest używanie do ściółkowania materiału już przekompostowanego ( trociny z drzew iglastych, kora sosnowa, torf kwaśny) i wzbogaconego nawozami azotowymi. Można stosować do tego celu mocznik, saletrę amonową lub siarczan amonowy. Najlepiej przygotować wszystko wiosną, z myślą o jesiennym ściółkowaniu. Należy zawsze pamiętać, że świeża ściółka, nierozłożona, stwarza doskonałe warunki do gnieżdżenia się myszy i nornic. Aby ustrzec się szkód spowodowanych przez gryzonie należy wyłożyć trutkę. Cięcie krzewów borówki polega na prześwietlaniu, inaczej mówiąc, rozluźnianiu zagęszczonej korony. Krzew staje się bardziej przewiewny, co ogranicza występowanie chorób i poprawia jakość dojrzewających jagód. Zabieg ten ogranicza liczbę pąków kwiatowych i zmniejsza tendencję do nadmiernego owocowania. Owoce są większe i bardziej równomiernie dojrzewają na krzewie. Wczesną wiosną (do końca marca) wycinamy martwe, uszkodzone i nieowocujące (stare) pędy. Przeciętna liczba pędów głównych powinna wynosić 6-8. Lekko skracamy długopędy, aby pobudzić je do rozgałęziania.

Dojrzewanie i zbiór jagód

Większość odmian dojrzewa w pierwszych dwóch tygodniach sierpnia. Późne odmiany można zbierać do pierwszych październikowych przymrozków. Dojrzałe owoce mają piękne zabarwienie w postaci błękitnego nalotu na skórce, są w pełni aromatyczne i mają optymalną zwartość cukrów. Owoce dojrzewają nierównomiernie. Proces dojrzewania jagód na krzewie może trwać od 3 do 5 tygodni. Wydłuża to czas jogodobrania. Oczywiście podczas ciepłej i bezdeszczowej pogody jagody dojrzewają szybciej. Jagody po zbiorze można przechowywać w lodówce do 12 dni. Są też wspaniałym surowcem do mrożenia.

Ochrona borówki wysokiej

Borówka amerykańska jest uważana za roślinę sadowniczą mało atakowaną przez szkodniki i choroby grzybowe. Do sadzenia należy wybierać zdrowy materiał roślinny, z pędami zdrewniałymi, unikać nadmiernego zagęszczenia krzewów na plantacji, przestrzegać zasad odpowiedniego wyboru stanowiska i przygotowania podłoża. Chorobowo zmienione części roślin wycinać i spalić.

Tekst opracowano z wykorzystaniem literatury:
1. Borówka amerykańska, dr. Kazimierz Pliszka , Wydawnictwo „działkowiec” Sp. z o.o., Warszawa 2002.

Odmiany borówki wysokiej rozmnażane w naszej szkółce

Duke – odmiana wcześnie dojrzewająca, krzew rośnie silnie, ma koronę wzniesioną o dość sztywnych, luźno rozmieszonych pędach. Zakwita później w stosunku do innych wczesnych odmian i dlatego jest mniej narażona na przymrozki. Owoce średniej wielkości lub duże, jędrne, barwy jasnoniebieskiej, okrągłe, z małą blizną poszypułkową. Po schłodzeniu owoce stają się bardziej aromatyczne.

Bluecrop – odmiana o średniej porze dojrzewania (początek sierpnia), krzew rośnie dość silnie, pędy ma wzniesione, słabo się zagęszcza. Liście wąskie, błyszczące, o blaszce lekko skręconej przy ogonku. Odmiana dostatecznie wytrzymała na suszę i mróz. Owocuje bardzo obficie. Owoce zebrane w duże, luźne grona. Jagody duże, kuliste i lekko spłaszczone, pięknie wybarwione. Skórka owocu jest bardzo mocna, nie pęka w czasie deszczu, a blizna poszypułkowa jest mała i sucha. W smaku lekko kwaskowate i średnio korzenne. Bardzo smaczne.

Heerma II – odmiana o średniej porze dojrzewania (druga połowa sierpnia), krzew rośnie silnie, pędy grube, wzniesione. Liście wąskie, błyszczące. Owoce średniej wielkości, zebrane w grona średniej długości, ciemnoniebieskie, kwaskowate. Odmiana bardzo plenna i odznaczająca się dużą zdrowotnością.